Aorta je glavni i najveći krvni sud u telu. Izlazi direktno iz srca i daje grane koje hrane srce (koronarne arterije), zatim krvne sudove koji dopremaju krv u glavu i ruke, da bi se potom spustila ka stomaku i donjim ekstremitetima. Podeljena je u anatomskom smislu na uzlaznu aortu (deo koji izlazi iz srca), luk aorte (odakle potiču krvni sudovi za glavu i ruke), nakon čega prelazi u nishodnu (descedentnu) grudnu aortu koja na nivou dijafragme postaje stomačna aorta. Kardiohirurgija se bavi bolestima grudnog dela aorte, uzlazne aorte i luka aorta.

Aneurizma aorte je proširenje koje nastaje usled slabosti zida aorte. Povišeni krvni pritisak pospešuje rast aneurizme i može dovesti do njenog pucanja – rupture. Kada se prečnik aorte povećava, raste i sila pritiska krvi na zid aorte što može dovesti do prskanja aorte ili njenog raslojavanja (disekcije aorte). Simptomi aneurizme aorte su nespecifični i vezani su za pritisak koji aneurizma vrši na okolna tkiva. Nekada je zbog proširenja aorte zahvaćena i aortna valvula tako da propušta krv unazad što dodatno opterećuje srce. Aneurizma se najčešće otkrije pri nasumičnom lekarskom pregledu ultrazvukom srca ili rendgenskim snimkom grudnog koša.

Disekcija aorte za razliku od aneurizme je urgentno stanje u hirurgiji. Disekcija aorte nastaje kada nakon rascepa unutrašnjeg sloja zida aorte krv uđe između slojeva aorte i dovede do raslojavanja zida aorte. Kod disekcije aorte, naročito njenog ushodnog dela (De Bakey tip I i II) postoji najveća opasnost od prskanja aorte i trenutne smrti. Neregulisan krvni pritisak i slabost zida aorte su glavni faktori rizika. Simptomi disekcije aorte su dramatični. Vezani su često za skok krvnog pritiska, praćenim snažnim razdirućim bolom u grudima koji se širi ka leđima i prema nogama u zavisnosti od obima disekcije. Može doći i do oštećenja aortnog zaliska, infarkta miokarda, šloga i drugih veoma ozbiljnih komplikacija. Zbog svega ovoga disekcija aorte je oboljenje sa visokom stopom smrtnosti i treba je pod hitno operisati u prva 24h od pojave simtoma.

Lečenje grudne aorte

Bilo da se radi o aneurizmi ili disekciji grudne aorte, potrebno je obolelu aortu zameniti veštačkom protezom kako ne bi došlo do njenog pucanja. Ova proteza, koju nazivamo tubularni graft, je sintetička, savitljiva cev poroznih zidova koju ubrzo nakon operacije sa unutrašnje strane prekrije sloj tkiva tako da se proteza ponaša kao sastavni deo organizma. Sa ushodnom aortom se u istom aktu može menjati i oboleli aortni zalistak te se u ovu svrhu koristi proteza – kompozitni graft koja se sastoji od veštačkog zaliska sa kojeg polazi tubularni graft.

Operacija zamene i ushodnog dela grudne aorte i aortne valvule upotrebom kompozitnog grafta (proteze koja je načinjena od tubularnog grafta spojenog sa veštačkim zaliskom) naziva se operacijom po Bentall-u. Operacije kojima se menja aorta, ali rekonstruiše aortni zalistak su operacije po Tirone David-u i Yacoub-u, bolesnik nakon ovih procedura nema veštački zalistak i ne mora da uzima antikoagulantnu terapiju.Ugradnja tubularnog grafta ne zahteva upotrebu antikoagulantne terapije.

Ugradnja kompozitnog grafta zahteva upotrebu antikoagulantne terapije ukoliko je zalistak mehanički.